Spor-Sağlık

‘Farkındalık’ İle ‘An’da Kalabilmenin Büyüsü

12 Kasım 2016
Paylaşım
0
Yorum
0
Suzi Mizrahi
Uzman Psikolog
[TÜM YAZILARI]
İki çocuk annesi. 10 seneyi aşkın süredir psikoloji alanında çalışmalarını devam ettiriyor. Lisans ve yüksek lisansını Koç Üniversitesi’nde tamamladı. 2007'den itibaren kuruluşunda yer aldığı Günce Ps...
[DEVAMINI OKU]

Hızlı yaşama ayak uydurmak şart oldu. Ebeveynlerin işe, çocukların okula gitmesiyle başlayan günler, trafikte geçirilen uzun saatler, kalabalık şehirler, evlerde televizyon, telefon, bilgisayarların yarattığı uğultu, çocukları bir etkinlikten diğerine taşımak, aradaki zamanda evin alışverişini halletmek, pencereden bakınca görülen gri beton yığınlar…

Yorgun, sabırsız, öfkeli ebeveynler ve çocuklar.

Çocuklar açısından baktığımızda ise sabah uyandıkları vakitten yatana kadar en sık duydukları kelime: “Haydi”.

Haydi giyin! Haydi çabuk ol, servis kaçacak! Haydi ödevlerini yap, geç kalıyorsun! Haydi tenis için hazırlan! Haydi sıra bale dersinde! Haydi drama çalışmasına! Haydi yemeğini ye! Haydi yatağa!

Çocuklar ve anne babalar gün içinde adeta durmaksızın sürükleniyor. Birçok aile, sabah kalktıkları vakitten akşam yatana kadar aslında fiziksel olarak beraber olsalar da, bilinç ve farkındalık düzeyinde bir arada olamıyorlar. Daha da kötüsü kendi bedenleri, duygu ve düşüncelerinden de uzaktalar. Belki de bu nedenle son zamanlarda stres düzeyimiz bu kadar yukarıda, belki de bu nedenle dikkatler bu kadar kısa ve bu nedenle yaratıcılıktan hızla uzaklaşıyoruz. Anne ve babalardan en sık duyulan şey; “Durmak istiyorum, sadece durmak”. Çok da haklılar; sadece durmak bir lüks oldu modern hayatla birlikte.

bilinçli farkındalık için meditatif egzersizler

 

Bilinçli Farkındalık (Mindfulness); kendinin, bedeninin, başkalarının, dünyanın, çevrenin, yaşanılan anın farkında olmak. Anı yaşayabilmek, yaşanılan anda olabilmek ve bir yandan da düşüncelerinin ve duygularının farkında olmak, yoğun duyguları ve sürekli düşünceleri kontrol edip sessizleştirebilmektir. Aynı zamanda, düşüncelerin gelip geçer olduğunu ve kontrol edilebileceğinin farkında olmaktır. Farkındalık hem fiziksel hem ruhsal sağlık üzerinde olumlu etkileri olan bir yaşam becerisidir. Öğrenme, dikkat, duygusal zeka ve hayat başarısını ve kalitesini destekler niteliktedir. Yapılan çalışmalar, farkındalık egzersizlerini düzenli olarak yapan yetişkinlerin beyinlerinde -özellikle de beynin yürütücü işlevleri yerine getiren alanında- olumlu değişiklikler olduğunu göstermekte.

Bireyin kendisi, bedeni ve çevresi üzerinde farkındalığını arttırmak üzere, yaş gruplarına göre değişen farklı meditatif egzersizlere yer verilmektedir. Bu noktada önemli olan farkındalığa ulaşmanın bir süreç olduğunu kabullenmektir. Her egzersizden sonra sakin bir zihinsel yapıya ulaşmak mümkün olmayabilir. Bu bir başarısızlık değil sürecin gelişimidir. Bu çalışmalarla, birey zihninde ve vücudunda (duygu, düşünce, duyular vb.) ve çevresinde olanların farkındalığına ulaşır.

Çocuklarla yapılan farkındalık çalışmaları, onların yüklü zihinlerini boşaltmayı, öz denetimi sağlamayı ve bu sayede daha umutlu ve mutlu olmalarını hedefler. Çocuklardaki farkındalık çalışmaları hakkında yürütülen araştırmalar, bu çalışmaların kaygıyı azalttığı ve dikkat becerilerini arttırdığını göstermektedir. Bu çalışmalara katılan çocuklar problemleriyle baş ederken duygu kontrolünü daha rahat yapabildiklerini belirtmiştir. Farkındalık çalışmalarına katılan ebeveynler ise, kendi ebeveynliklerinde olumlu yönde değişimler olduğunu belirtmiştir.

 

çocuklar için bilinçli farkındalık egzersizleri

Çocuklarla Uygulanabilecek Bazı Farkındalık Egzersizleri

 

• Zilin sesini dinle. Çocuklarla farkındalık çalışmalarına başlamanın en iyi yolu, onların bir sese odaklanmalarını sağlamaktır. Çocuklardan çıkardığınız zil sesini ses bitene kadar dikkatlice dinlemelerini isteyin.

• Nefes almayı küçük bir arkadaş ile dene. Nefes egzersizleri farkındalık çalışmalarının temelini oluştursa da çocuklar için zorlayıcı olabilmektedir. Çocuklara nefes almayı oyunla göstermek, onların ilgisi kazanmayı sağlar. Her bir çocuğa küçük bir peluş oyuncak verin. Çocuklar yere uzandıklarında, peluş oyuncağı karınlarının üzerine yerleştirsinler ve onlardan nefes alarak oyuncaklarını yukarı kaldırıp aşağı indirmelerini isteyin.

• Farkındalık yürüyüşü. Çocuklarla beraber bir “dinleme yürüyüşü” düzenleyin. Her çocuk 5 dakika yürüyerek çevresinde daha önce fark etmediği şeylere odaklansın (kuş sesi, araba sesi, değişik bir ağaç vb).

• Zihin küresi. Çocuklar güçlü duyguları ile baş etmeleri için desteğe ihtiyaç duyarlar. Bu gibi durumlarda öncelikle çocuğun sakinleşebilmesi için destek gerekir. Güçlü duygulara sahip çocuk ile beraber bir kar küresini gözlemleyin. Yoğun duygular adeta kar küresini salladığınızda oluşan kar fırtınası gibidir. Ama zamanla fırtına diner, aynen yoğun duygularımızın da zamanla dinmesi gibi. Aslında yoğun duygu ve düşüncelerin zihnimizi nasıl etkilediği de bu çalışmayla paylaşılabilir.

 

bilinçli farkındalık ile anda kalmak

 

Bilinçli farkındalık çalışmalarına başlamayı düşünüyorsanız;

Farkındalık çalışmasını yaptıracak kişinin mutlaka bu konuda eğitimleri tamamlamış olması ve bu teknikler üzerinde çalışmış olması gerekmektedir.

Farkındalık çalışmaları ve meditasyon için çocukları zorlamamak önemlidir. Çocuğun, duygusal olarak sürece hazır olması gerekir. Zorlanan çocuk için meditasyon ceza yerine geçecektir. Çocukların meditasyona alışabilmesi için, bu egzersizlerin beraber yapılması, ebeveynlerin model olması ve özellikle küçük yaştaki çocuklar için bu egzersizlerin yatmaya hazırlık için yapılan rutine entegre edilmesi faydalı olacaktır.

Farkındalık çalışmalarına başlamak için hedeflerinize dikkat edin. Amaç bir problemi ortadan kaldırmak olursa hayal kırıklığı yaşayabilirsiniz. Çocuklara farkındalığı öğretmenin temel amacı, iç dünyaları ve onları çevreleyen dış dünyayla ilgili farkındalığı arttırmak, düşüncelerini gelip geçer olarak tanımlamalarını sağlamak, duyguların beden üzerindeki etkilerini anlamak ve dürtü kontrolünü sağlamaya yönelik bazı beceriler kazandırmaktır.

Farkındalık aslında ebeveynlerin de kendilerinin çalışmaları gereken bir beceri. Ebeveynler hem çocuklarına rolmodel olabilmek hem de kendi farkındalıklarını arttırmak için çalışmalara katılabilirler.

Farkındalık çalışmalarına başladığınız an değişimler bir anda başlamaz. Kendinize ve çocuğunuza zaman tanıyın. Önerilen çalışmaları düzenli olarak yaptığınızda mutlaka değişim olacaktır.

 

 


Kaynaklar: